Honourable Prime Minister, Lord Fakafanua, joined Government Chief Executive Officers at a retreat hosted by the Public Service Commission

618126283_122107815207200706_6734989823917255361_n

This morning, the Honourable Prime Minister, Lord Fakafanua, joined Government Chief Executive Officers at a retreat hosted by the Public Service Commission.

Held under the theme ‘Building Stronger Leaders’ (Fatu Ha Kau ʻAtaki ʻAfaʻafa), the retreat aims to strengthen partnerships among Chief Executive Officers across all ministries and to invest in leadership development. It provides a dedicated forum for strategic realignment, reflection, and constructive dialogue on shared priorities and national objectives.

In his remarks, the Prime Minister acknowledged the value of the forum and expressed his appreciation to the Public Service Commissioners and Government Chief Executive Officers for their dedication and service. He underscored the importance of continued leadership in strengthening government performance and improving service delivery for the people of Tonga.

The Prime Minister welcomed initiatives aligned with the Government’s 100-Day Plan, including the proposed customer service training for frontline and back-office staff, noting its potential for high impact in strengthening service delivery foundations within the first 100 days. He emphasised the need for timely execution of plans, highlighting that delays risk lost opportunities and underscoring the importance of addressing systemic constraints, including land processes, which are already under active review.

He further stressed the importance of improving government accessibility and communication, calling for all ministries to maintain clear, up-to-date online platforms to ensure the public, particularly those in the outer islands, can readily access information and engage with government services. The Prime Minister encouraged greater use of technology to improve efficiency, including digital services such as online payments, noting that government must continue to modernise in line with public expectations.

In closing, the Prime Minister reinforced the importance of collective leadership, clear communication within ministries, maintaining strong institutional relationships, and ensuring that policy decisions are informed by data, aligning closely with the Public Service Commission’s vision of a unified and forward-looking public service.

—————————————————————————————————————————————————

Na’e me’a ‘a e ‘Eiki Palemia, Lord Fakafanua he pongipongi ‘o e ‘aho ni, fakataha mo e kau taki Pule Ngaue mei he ngaahi Potungaue ‘a e Pule’anga, ‘i he fakataha na’e ui ‘e he Komisoni ki he Kau Ngaue Fakapule’anga.

“Fatu ha kau ‘A Taki ‘Afa’afa’ , ‘a e kaveinga ‘o e fakataha ni ‘o taumu’a ke toe malohiange ‘a e va fengaue’aki ‘o e kau pulengaue mo tokangaekina ke fakalakalaka ‘a e tu’unga fakataki. Ko e fakataha ni ko ha alelea’anga ke nau fe’inasi’aki, vahevahe e ngaahi fakakaukau mahu’inga mo e taumu’a ngaue fakafonua.

Na’e me’a ‘a e ‘Eiki Palemia ki he mahu’inga ‘o e ha’ofanga pehe ni mo fakaha ‘a ‘ene hounga’ia he ngaue ‘osikiavelenga ‘oku fakahoko he kau takingaue mo e kau Komisiona. Na’a ne fakamahino ‘a e mahu’inga ke hokohokoatu hono teke ‘o e fakahoko fatongia ke lelei ‘ o tatau mo e sevesi ‘oku fakahoko ki he kakai e fonua.

Na’e talitali lelei ‘e he ‘Eiki Palemia ‘a e ngaahi ngaue ki he Palani ‘aho ‘e 100 ‘a e Pule’anga, kau ai hono ako’i ‘o e founga talitali kakai, pehe ki he toenga ‘o e kau ngaue mo fakamamafa’i ‘i he ‘ene tui ‘oku fu’u fiema’u eni ke hoko ko e makatu’unga lelei ke fakava’e ai ‘a e fakahoko fatongia ki he kakai he ‘uluaki ‘aho ‘e 100. Na’a ne fakamamafa’i mo e fiema’u he fakahoko e palani hono taimi totonu he ‘oku hoko ‘a e toloi ngaue ke mole ai ‘a e ngaahi faingamalie, mo fakaha ‘a e mahu’inga ke fai ha ngaue ki he founga tautoloi ngaue, kau ai ‘a e ngaue fakakelekele, ‘a ia ‘oku siofi ‘a e ngaue koia he lolotonga ni.

Na’a ne me’a ki he mahu’inga ke fakalelei’i ‘a e ngaahi sevesi ki he kakai kau ai mo e founga fetu’utaki ki he kakai. Na’a ne uki e ngaahi Potungaue ke nau ngaue’aki ha ngaahi founga ngaue mahino mo ‘ave fakamatala fakamuimuitaha ke fakapapau’i ‘e a’u ki he taha kotoa tautefito ki he kakai mei he tukuimotu. Na’a ne faka’ai’ai ‘a hono ngaue’aki e ngaahi founga fakatekinolosia ke fakalelei’i’aki e founga ngaue, kau ai ‘a hono ngaue’aki ‘o e founga totongi mo’ua fakafou he ‘initaneti mo e fakamahino ke hokoatu e Pule’anga ‘o ngaue’aki e founga koia ke taau mo e ‘amanaki mai ‘a e kakai.

Na’a ne aofangatuku’aki ‘a ‘ene faka’amu ke ngaue fakataha ‘a e kau pulengaue, mahino e founga fetu’utaki ‘oku nau ngaue’aki fakapotungaue, tauhi e ngaahi va moe kau ngaue mo fakapapau’i koe ngaahi tu’utu’uni ‘oku ngaue’aki, e tanaki e ngaahi fakakaukau mei he ongo tafa’aki fakatou’osi ke fenapasi mo e visone ‘a e Komisoni ki he kau sevaniti sivile mo fengaue’aki ki ha fakalakalaka kimu’a e ngaue fakapule’anga.